USG w pracy fizjoterapeuty – przypadek ścięgna Achillesa i czerwona flaga
W skrócie: W GSP Clinic w Gorzowie Wielkopolskim USG jest częścią wizyty u fizjoterapeuty. Pozwala zobaczyć mięśnie, ścięgna i więzadła oraz ich pracę w ruchu. W opisanym przypadku testy kliniczne ścięgna Achillesa wypadły prawidłowo, a dopiero USG pokazało zmianę kształtu ścięgna i obniżoną echogeniczność. To samo badanie pomogło zauważyć niepokojącą zmianę na podudziu, więc pacjent dostał skierowanie na konsultację lekarską.
Ból ścięgna Achillesa, a testy w gabinecie „w normie”? To częstsza sytuacja, niż się wydaje. Badanie palpacyjne i testy funkcjonalne mówią nam bardzo dużo, ale nie pokazują, co dzieje się w samej tkance. Tu z pomocą przychodzi USG.
W swojej pracy wykorzystuję USG jako narzędzie wspierające diagnostykę funkcjonalną i proces terapii. Poniżej pokazuję przypadek z gabinetu, w którym badanie okazało się przydatne podwójnie.
Po co fizjoterapeucie USG?
Dzięki USG mogę obejrzeć strukturę mięśni, ścięgien i więzadeł. Badanie pozwala też ocenić pracę mięśnia w trakcie ruchu i działa jak biofeedback: pacjent widzi na ekranie, co dzieje się w jego ciele, co ułatwia naukę ćwiczeń.
- ocena struktury ścięgien, mięśni i więzadeł,
- porównanie strony bolesnej ze zdrową,
- obserwacja pracy mięśni w ruchu,
- biofeedback podczas ćwiczeń,
- kontrola zmian na kolejnych wizytach.
USG wykonywane przez fizjoterapeutę jest badaniem funkcjonalnym, a nie lekarskim rozpoznaniem. Uzupełnia wywiad i badanie kliniczne, a gdy coś budzi niepokój, kierujemy pacjenta do lekarza.
Przypadek z gabinetu: bolesne ścięgno Achillesa
Pacjent zgłosił się z bólem ścięgna Achillesa. W testach klinicznych ścięgno pracowało prawidłowo. Dopiero po przyłożeniu głowicy USG było widać różnicę w porównaniu ze zdrową stroną.
Co widać na obrazie USG?
- Lewa strona – zdrowe ścięgno: równomierna grubość, ciągłe włókna, prawidłowa echogeniczność.
- Prawa strona – ścięgno z objawami bólowymi: zmiana kształtu i pogrubienie w części środkowej oraz niejednorodna, obniżona echogeniczność, co może wskazywać na uszkodzenie części włókien ścięgna.
Echogeniczność to sposób, w jaki tkanka odbija fale ultradźwiękowe. Zdrowe ścięgno ma na ekranie jasny, uporządkowany, włóknisty obraz. Ciemniejsze, niejednorodne obszary mogą świadczyć o zmianach w strukturze tkanki. Oba obrazy wykonano w tym samym przekroju poprzecznym, dlatego można je porównać. Opis ma charakter poglądowy i nie zastępuje oceny lekarza radiologa.
Warto pamiętać, że obraz USG zawsze interpretujemy razem z objawami. Zmiany w strukturze ścięgna nie zawsze dają ból, a ból nie zawsze idzie w parze z widocznymi zmianami. Dlatego USG nie zastępuje badania klinicznego, tylko je uzupełnia.
Czerwona flaga 🚩 – dlaczego USG okazało się podwójnie przydatne
W wywiadzie pacjent wspomniał o epizodzie zapalenia żylaka w przeszłości w drugiej nodze. W trakcie badania na piszczeli nogi z bolesnym Achillesem zauważyłam dużą zmianę skórną przypominającą owrzodzenie. Pod tą zmianą USG pokazało sporo płynu, co mogło wskazywać na ponowne problemy żylne i toczący się stan zapalny.
To typowa „czerwona flaga”, czyli sygnał, że objawy mogą mieć przyczynę wymagającą diagnostyki lekarskiej. Pacjent został odesłany na konsultację lekarską w celu wykluczenia chorób układu krążenia.
Wniosek: fizjoterapeuta nie leczy wszystkiego. Jego rolą jest także rozpoznać sytuację, w której pacjent potrzebuje najpierw lekarza. Dokładny wywiad, badanie i USG pomagają podjąć tę decyzję szybciej.
Kiedy warto zgłosić się z bólem ścięgna Achillesa?
- ból lub sztywność ścięgna rano albo na początku aktywności,
- ból podczas biegania, skakania lub wchodzenia po schodach,
- pogrubienie lub tkliwość ścięgna przy dotyku,
- dolegliwości, które wracają mimo odpoczynku.
Pilnie do lekarza warto zgłosić się, gdy pojawia się nagły ból z uczuciem „uderzenia” w łydkę i trudność z chodzeniem, obrzęk, zaczerwienienie i ucieplenie podudzia, gorączka albo rana, która się nie goi.
Najczęstsze pytania
Czy USG u fizjoterapeuty jest płatne osobno?
Nie. W GSP Clinic USG jest częścią wizyty fizjoterapeutycznej. Aktualne ceny wizyt znajdziesz w cenniku.
Czy badanie USG ścięgna Achillesa boli?
Nie. To badanie nieinwazyjne: na skórę nakładam żel i przykładam głowicę. Mogę poprosić o ruch stopą, żeby zobaczyć pracę ścięgna.
Czy USG u fizjoterapeuty zastępuje badanie u lekarza?
Nie. To narzędzie diagnostyki funkcjonalnej. Gdy obraz lub objawy budzą wątpliwości, kieruję pacjenta do lekarza.
Po co porównywać obie strony?
Zdrowe ścięgno po drugiej stronie jest najlepszym punktem odniesienia. Dzięki temu łatwiej ocenić, czy grubość i obraz tkanki odbiegają od normy dla danej osoby.
USG i fizjoterapia w Gorzowie Wielkopolskim
Boli Cię ścięgno Achillesa, kolano lub bark? W GSP Clinic przy ul. Kostrzyńskiej 12 w Gorzowie Wielkopolskim łączymy badanie funkcjonalne z USG, żeby terapia była dobrana do tego, co rzeczywiście dzieje się w tkankach. Umów wizytę online lub zadzwoń: 791 671 531.
Zobacz ten przypadek na Instagramie: post Pauliny Janiak o USG w pracy fizjoterapeuty.
Gdzie czytać dalej
Źródła
- Docking SI, Ooi CC, Connell D. Tendinopathy: is imaging telling us the entire story? J Orthop Sports Phys Ther. 2015;45(11):842–852. doi:10.2519/jospt.2015.5880
- Chimenti RL, Neville C, Houck J, Cuddeford T i wsp. Achilles Pain, Stiffness, and Muscle Power Deficits: Midportion Achilles Tendinopathy Revision – 2024. J Orthop Sports Phys Ther. 2024;54(12):CPG1–CPG32. doi:10.2519/jospt.2024.0302
- Whittaker JL, Teyhen DS, Elliott JM i wsp. Rehabilitative ultrasound imaging: understanding the technology and its applications. J Orthop Sports Phys Ther. 2007;37(8):434–449.
Autorka: Paulina Janiak – fizjoterapeutka GSP Clinic w Gorzowie Wielkopolskim, wykonuje USG narządu ruchu w trakcie wizyt fizjoterapeutycznych.
Przypadek opisano anonimowo. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji ze specjalistą.
NASZA LOKALIZACJA:
GSP CLINIC
ul. Kostrzyńska 12,
66-400 Gorzów Wielkopolski