W skrócie: Pacjentka trenująca bieganie zgłosiła się do GSP Clinic w Gorzowie Wielkopolskim z bólem po wewnętrznej stronie kostki, który pojawił się po dłuższym niż zwykle biegu. Ocena osi stopy, USG i analiza biegu wskazały przeciążony mięsień piszczelowy tylny. Plan terapii ułożyliśmy według koncepcji GSP: najpierw zmniejszyć ból, a potem znaleźć i zmienić w ruchu to, co do niego doprowadziło.
Ból w okolicy kostki przyśrodkowej to częsty problem u osób, które biegają. Łatwo go zbagatelizować, bo na początku bywa niewielki i mija po odpoczynku. W opisanym przypadku było inaczej: ból pojawił się nagle, wykluczył pacjentkę z treningów, a w pierwszych dniach był na tyle silny, że utrudniał nawet chód. Poniżej opisuję, jak wyglądało badanie, co z niego wynikło i dlaczego sama praca nad bolesnym miejscem to w takiej sytuacji za mało.
Pacjentka zgłosiła się z bólem okolicy kostki przyśrodkowej, utrzymującym się od kilku tygodni. Ostry ból pojawił się po przebiegnięciu dłuższego dystansu niż zwykle. Z czasem dolegliwości złagodniały, ale nie ustąpiły i nie pozwalały wrócić do normalnego treningu.
Taki przebieg, czyli ból po nagłym zwiększeniu obciążenia, jest typowy dla przeciążeń. Tkanki dostały więcej pracy, niż były przygotowane wykonać. Samo stwierdzenie „przeciążenie” niewiele jednak mówi o tym, dlaczego przeciążyło się akurat to miejsce i czy po powrocie do biegania problem nie wróci.
Ocenę funkcjonalną rozpoczęłam od trzech elementów:
Każdy z tych elementów odpowiada na inne pytanie. Badanie stopy pokazuje, jak jest zbudowana i jak się ustawia. USG pokazuje, która struktura jest podrażniona. Analiza biegu pokazuje, co się dzieje w ruchu, w którym ból się pojawił.
Wniosek: obraz kliniczny wskazuje na przeciążony mięsień piszczelowy tylny (PTTD), co potwierdzają obraz USG i analiza techniki biegowej.
Mięsień piszczelowy tylny biegnie po tylnej stronie podudzia, a jego ścięgno owija się wokół kostki przyśrodkowej i przyczepia do kości stopy. Jest jednym z najważniejszych mięśni, które podtrzymują łuk podłużny przyśrodkowy stopy i kontrolują jej opadanie do środka, czyli pronację.
Gdy ścięgno jest przeciążone, typowy jest ból i czasem obrzęk wzdłuż jego przebiegu, za kostką przyśrodkową i poniżej niej. Dolegliwości nasilają się przy chodzeniu, bieganiu i wspinaniu się na palce. Długotrwała dysfunkcja tego ścięgna jest uznawana za częstą przyczynę nabytego płaskostopia u dorosłych, dlatego objawów nie warto przeczekiwać.
W tym przypadku stopa w trakcie biegu była mniej stabilna i bardziej opadała do środka. Każde takie opadnięcie musi wyhamować właśnie mięsień piszczelowy tylny. Do tego lewa noga robiła dłuższy krok, a lewe biodro było cofnięte, więc ta strona dostawała więcej pracy przy każdym kroku. Kiedy pacjentka przebiegła dłuższy dystans niż zwykle, ścięgno dostało więcej powtórzeń, niż było w stanie przyjąć.
To dobry przykład myślenia, które stoi za koncepcją GSP. Nie patrzymy tylko na to, co boli, ale na to, dlaczego układ ruchu przeniósł obciążenie akurat na to miejsce. Ból jest skutkiem. Przyczyna leży w tym, jak ciało porusza się w biegu.
Na podstawie tak przeprowadzonego badania wdrożyliśmy trzy kroki:
Kolejność ma znaczenie. Najpierw zajmujemy się bólem, bo trudno zmieniać ruch, który boli. Ale na terapii manualnej nie kończymy. Jeśli bieg zostanie taki sam jak przed kontuzją, to samo ścięgno znowu dostanie tę samą pracę. Dlatego ostatnim krokiem jest zmiana wzorca biegu, a nie tylko „wyleczenie” bolesnego miejsca. Ćwiczenia są też elementem postępowania zalecanym w wytycznych dotyczących dysfunkcji tego ścięgna.
Czy ból po wewnętrznej stronie kostki zawsze oznacza przeciążenie mięśnia piszczelowego tylnego?
Nie. W tej okolicy może boleć z różnych powodów. Dlatego zaczynamy od badania: oceny stopy, USG i analizy ruchu, a dopiero na tej podstawie dobieramy terapię.
Po co analiza biegu, skoro boli kostka?
Bo ból pojawił się w biegu i to w biegu widać, co go wywołało. W tym przypadku dłuższy krok lewej nogi, cofnięte biodro i większa pronacja stopy pokazały, dlaczego przeciążyło się właśnie to ścięgno.
Czy z takim bólem można dalej biegać?
Decyzję o treningu warto podjąć po badaniu. Bieganie mimo bólu zwiększa obciążenie ścięgna, które już jest przeciążone.
Kiedy pilnie do lekarza?
Gdy po urazie nie możesz stanąć na nodze, gdy pojawił się nagły trzask, duży obrzęk, zasinienie albo ból nie ustępuje mimo odpoczynku.
Boli Cię kostka po bieganiu? W GSP Clinic przy ul. Kostrzyńskiej 12 w Gorzowie Wielkopolskim łączymy badanie funkcjonalne, USG i analizę ruchu. Najpierw zajmujemy się bólem, a potem w ruchu szukamy jego przyczyny. Zadzwoń: 791 671 531 albo zapisz się online:
Umów wizytę u Pauliny Janiak: zapisy online do grafiku Pauliny.
Zobacz ten przypadek na Instagramie: post Pauliny Janiak o bólu kostki u biegacza. Instagram Pauliny: @fizjoterapia.paulinajaniak.
Autorka: Paulina Janiak – fizjoterapeutka GSP Clinic w Gorzowie Wielkopolskim, wykonuje USG narządu ruchu w trakcie wizyt fizjoterapeutycznych.
Przypadek opisano anonimowo. Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji ze specjalistą.
NASZA LOKALIZACJA:
GSP CLINIC
ul. Kostrzyńska 12,
66-400 Gorzów Wielkopolski